Klimaatgeld: Euro per Ton
Dit dossier gaat niet over het beleid, maar over wat hetzelfde resultaat onnodig extra kost. Het klimaatdoel staat vast; dat is beleid en geen onderwerp van deze monitor. Gegeven dat doel is elke ton CO2 die duurder wordt gereduceerd dan nodig per definitie verspilling: hetzelfde klimaatresultaat was tegen een lagere rekening te halen. De meetlat is er al, en hij komt van de overheid zelf: de Algemene Rekenkamer hanteert een norm van € 300 overheidsgeld per vermeden ton CO2. Dit dossier legt elk instrument langs die ene lat: euro per ton.
Omvang dossier
€ -74 tot € 1.750/ton
spreiding tussen instrumenten (PBL/Revnext/CE Delft, diverse jaren)
"Wat een vermeden ton CO2 'kost' hangt af van de bril. De overheidskosten tellen wat de schatkist kwijt is aan subsidie en gederfde belasting; de nationale kosten tellen wat Nederland als geheel kwijt is, dus inclusief wat burgers en bedrijven besparen op bijvoorbeeld brandstof. Die twee kunnen ver uiteenlopen: de EV-stimulering kostte de overheid € 535 tot € 736 per ton, terwijl de nationale kosten volgens hetzelfde rapport rond 2022-2024 negatief kunnen worden. Beide brillen zijn legitiem, maar voor deze monitor is de eerste leidend: het gaat hier om de vraag of de schatkist hetzelfde klimaatresultaat goedkoper had kunnen kopen. Wie alleen de gunstigste bril toont, doet aan reclame; daarom staan ze allebei in de ranglijst."
Bron: Revnext (2021); Algemene Rekenkamer (2024)
Grootste verspillers / uitschieters
"Zelfde les, andere stof: de Lbv-plus voor piekbelasters reduceert per euro 5,4 keer meer stikstofdepositie op Natura 2000 dan de gewone Lbv. De plus-regeling is duurder per boer (120% plus sloop), maar goedkoper per eenheid milieuwinst omdat ze zich op locaties bij overbelaste natuur richt. Dit is geen CO2 en staat dus niet in de €/ton-ranglijst."